Engelliler için Londra

Sizlere bu yazımda yakın geçmişte yapmış olduğum Londra seyahati hakkında izlenimlerimi sizlere iletmek istiyorum . Yararlı olması ümit ederim.Öncelikle belirmeliyim ki Londra tüm engelli grupları için çok uygun bir kent. Görme engelliler için kaldırımlardaki kabartmalar, duyma engelliler için sesli uyarı sistemleri her yerde bulunmakta. Ama geçen yazılarımda belirttiğim gibi tekerlekli sandalyede yaşayan bir engelli olarak gözlemlerim daha çok fiziksel düzenlemeler ile ilgili olacaktır. Daha önceki gezilerimde olduğu gibi gerek hava limanında ve gerekse THY uçağında yeterli düzeyde hizmet aldığımı belirtmek isterim. Ancak üzerinde durmak istediğim iki konu olacak. Birincisi kabın içi araç olarak adlandırılan bizim gibi fiziksel engellilerin uçağın içindeki ulaşımı sağlayan araçlardan bahsetmek istiyorum. Bizdeki araçlarda güvenlik yeterli düzeyde değil. Sadece belinize bağlanan bir kemerle yetinmek durumdayız. Halbuki yurt dışındaki alanlarda bu araçlarda göğsünüzü çaprazlama saran iki adet kemerin yanında bacakları saran 3. bir kemer bulunmakta. Bu durumda bu sandalyeden düşme olasılığınız sıfır. Ben şahsen bizdeki sandalyelerde devamlı denge sorunu yaşamaktayım. Bir defasında da bu nedenle uçağın girişinde yere düşmüş epey zorluklar yaşamıştım. Ayrıca bizdeki sandalyelerde ayakları oturtma sorunu bulunmaktadır. Ayak koyma kısımları yeterli büyüklükte olmadığından sürekli ayaklar kaymaktadır. Bu durumu bir yazı ile ilgili kurumlara bildirmeyi düşünüyorum. İkinci olay ise diğer havaalanlarında bulunan engellilere hizmet alanları konusundadır. Her türlü engelli gruplarına hizmet veren bir anlayışla çalışan bu merkezlerin (tüm detayları anlatmak uzun zaman alacaktır)bizdeki alanlarda da bulunması önemli bir isteğimizdir.

Londra Gatwick havalanı

Seyahatimizin başlangıç noktası Gatwick havaalanı engelliler için tüm önlemlerin alındığı bir havaalanıdır. Engelliler için orta yerinde yeterli büyüklükte bir alan ayrılmış buradaki görevliler tüm engelli ve yaşlı yolculara hizmet vermektedir. Alanda her tuvalette engelliler için ayrı bir bölüm bulunmaktadır.

İndiğiniz terminale göre şatıl denilen raylı bir sistemle Londra merkez de gitmek istediğiniz tren istasyonuna ücretsiz olarak ulaşılabilmektedir Belirttiğim tren istasyonundan gideceğiniz yere sizi ulaştıracak bir tren hattı bulunmaktadır. İlk bakışta karışık olan istasyonda bir görevli bizi gideceğimiz hatta kadar bizlere refakat etmiş ve istasyondaki görevliye bizi teslim etmiştir. Ulaşım bölümünde verilen hizmetler daha detaylı olarak belirtilecektir.

Londra’da ulaşım

Londra’da tüm ulaşım araçları engellilere dönük olarak dizayn edilmiştir. Burada şehir içi ulaşım sorunu tamamıyla çözülmüş, çeşitli ulaşım araçları engelli insanlar gidecekleri yere rahatlıkla ulaştırmaktadır. Bu yazılarımızda ana amacımız engelli ulaşımı olduğu için genel ulaşım araçlarından detaylı bahsedilmeyecektir. Geçen gezilerimde olduğu gibi tercihimiz genelde otobüslerle olduğu için öncelikle bunlara değinmek isterim

Otobüs 

Londra’da şehir içi ulaşımımda otobüsler önemli yer tutmaktadır. Her durakta duraktan geçen hatlar belirtilmekte ve o hatların hangi duraklarda haritalar ve hat planlarında görülmektedir.Kaç dakikada bir otobüslerin geldiği bu panolarda belirtilmektedir. Ben şahsen hiçbir durakta azami 10 dakikadan fazla beklemedim. Ortalama bekleme süremiz beş dakika olmuştur. Tüm otobüsler engellilere uygun ve hepsinde otomatik açılan rampalar bulunmakta, otobüs içinde engelliler için özel bölüm bulunmaktadır. Biz günlük gezilerimize saat ondan sora başladığımızdan daha erken saatlerdeki olası yoğunluğu yaşamadık. Tüm duraklardaki kaldırımlar da bu rampalara uygun biçimde yapılmıştır. Bu arada tüm Londra’da kaldırımları engellilere uygun şekilde inşa edildiğini belirtmek isterim.

Kaldırımlarda bir engel veya bir araç görmeniz mümkün değildir. Otobüs şoförüne kendinizi gösterip bineceğinizi işaret ettiğinizde otobüs hemen uygun bir şekilde durağa yanaşmaktadır. Otobüslerin içinde gerek sesli ikazlarla ve gerekse kayan yazılarla hangi durakta olduğunuz ve gelecek olan durak belirtilmektedir. Otobüs önce ön kapısını açmakta ve yolcuları almaktadır. Burada şoföre soru sormanız mümkündür. Tüm şoförler her konuda size yardımcı olmaktadır. Hatta bazı şöferler işaret yapmasanız da size nereye gittiğinizi sormakta eğer o duraktan geçen bir otobüs varsa size o otobüsün numarasını vermektedirler. Zira bazen gitmek istediğiniz yer ile yakındaki durağın adı bir olmamaktadır. Bunu sorduğunuzda o yere yakın giden hattı ve durağın adını hemen söylemektedirler. Önden yolcu alımı bittiğinde inen olcular için orta kapıyı açmakta ve normal yolcuları indirmektedirler. Rampalar orta kapıda yolcu indirme kapısında bulunmaktadır. Ondan sonra kapı kapanmakta bir ikaz sesi ile birlikte önce rampa açılmakta o açıldıktan sonra ise kapı açılmaktadır. Siz bu rampadan otobüse girip hemen karşısında bulunan size ayrılmış bölüme geçtiğinizde kapı kapanmaktadır. Yani şoförler hiçbir şekilde iki işi bir arada yapmamakta, sizin güvenliğinizi hiçbir zaman tehlikeye sokmamaktadırlar. Otobüse girdiğinizde eğer o bölümde insanlar varsa hemen o bölümü terk etmektedirler. Kimse ile hiçbir şekilde tartışmanız mümkün olmamaktadır. Bu bölümler tekerlekli sandalyeliler ile pusetli yolcular için ayrıldığı açıkça belirtilmekte, bunun yanın ada pusetli yolcuların eğer engelli yolcu gelirse bu yeri terk etmeleri gerektiği gene yazılı olarak belirtilmektedir. Bir keresinde ben pusetli yolcuya rahatsız olmamasını söyleyip, kenarda beklediğimde otobüs şoförü hemen yanımıza gelmiş ve pusetli anneye orayı terk etmesini, aksi halde kendisinin cezalandırılacağını söyleyerek o annenin orayı terk etmesini sağlamıştır. Biz genelde otobüse binerken şoföre hangi durakta ineceğimizi söyleyip tedbirimizi almak istedik. Bunu yanında istediğimiz durağa gelmek üzere iken ikaz düğmesine de basmayı ihmal etmedik. İnerken de ayni önlemleri alan şoför biz inene kadar gerekli önlemleri hiçbir ihmale yer vermeden yerine getirmektedir. İşinde gerekli hassasiyeti buradaki tüm ulaşım araçlarındaki sürücülerde, hiçbir istisna olmadan uygulandığını görmeniz mümkündür.

Tren

 Havaalanından şehre gelmek için kullandığım tren hakkında bilgi vermek istiyorum. İstasyonda tren beklerken bir görevlinin istasyonda bulunan seyyar bir rampa ile hazırlandığını gördüm. Tren geldi ve belli bir vagonunun kapısı açıldı. Rampayı yerleştirdi ve ben bu rampayı kullanarak içeriye girdim. Bu vagonun bir bölümü tekerlekli sandalyeliler için dizayn edilmişti. Fotoğraflarda da görüldüğü gibi burada engellilere uygun bir tuvalet bulunmaktaydı. Vardığımız durakta bizi gene bir görevli elinde rampa ile bekliyordu. Yani her yönü ile sorunsuz bir tren yolculuğu yaptık.

Hafif raylı ulaşım 

Bu ulaşım aracını iki defa kullandım. Gene ayni tren yolculuğunda olduğu gibi görevliler rampa hizmetini verdiler. İkici yolculuğumda ara bir istasyondan bindiğimiz için olacak tek görevli bilet satış bölümünde bulunan bir kadın görevliydi. Biz asansöre binip istasyona çıktık. Ortada bir görevli yoktu. Bir müddet sonra bilet satan kadın geldi ve rampayı alıp beklemeye başladı. Bizi gene güvenli şekilde araca bindirdi. Binmeden önce görevliye madam tussaud’s müzesine gitmemiz gerektiğini söyledik. Oda bize İngilizce fazlada anlamadığım şekilde bir şeyler söyledi. Neyse inmemiz gereken istasyonda gene ayni şekilde indirildik. Bizi özel bir bölüme aldılar ve beklememizi söylediler. On dakika sonra bizi bu bölümden alıp dışarıya çıkardılar. Orada klasik Londra taksilerinden biri bizi beklemekteydi. Taksici özel rampasını açıp bizi içeri aldı. Yaklaşık 20 dakika süren bir yolculuk yaptık. Gözüm taksimetrede bir yandan da bize sormadan niye taksiye bindirdiler diye aramızda konuştur. Olur ya insanını yanında parası olmaz. Taksimetre 32 (yaklaşık 120 tl)sterlin yazarken müzenin önüne geldik. Şoför bizi indirdi. Bizde parayı uzattık. Ama şoför parayı almadı. Bunun ulaşım sisteminin bir hizmeti olduğunu söyledi. Bakakaldık ve teşekkür ettik. Böyle bir hizmet beklemiyorduk. Mahcup olduk dersem yeridir.

Taksi 

 Bilindiği gibi Londra taksileri ilginç görünüşleri ile şehrin simgeleri arasındadır. Bu ilginçliğinin yanında önemli bir özellikleri var. İstinasız hepsinde araca monte edilmiş rampalar mevcut. Şoför hemen inip bu rampayı açıyor. Sandalye ile birlikte araca biniyorsunuz. Darısı ülkemize demekten kendimi alıkoyamıyorum

Oyster kart

Bizde de bir benzeri olan bu kartı iner inmez alın. Her önemli istasyonlarda bulunuyor. Depozitosu ( 5 sterlin)ile birlikte 30 sterlin verip bir hafta her türlü (otobüs, metro,raylı sistem) ulaşım aracına biniyorsunuz. Mutlaka alınması gereken bir kart.

Londra’da yağmur

 Londra yağmuru ile bilinen bir kent. Hemen hemen herkesin elinde şemsiye var. Gerçekten iyi yağıyor. Ama hayrettir, bu kadar yağmur yağan yerde birazcık çamur olmaz mı, su birikintisi olmaz mı? Ama yok. Tekerlekli sandalye ile bu kadar yağmur altında hiçbir güçlük yaşamadı. Tabi ıslanmak hariç.

Londra Gezilecek Yerler 

Londra da bir çok gezilecek görülecek yerler var. Ben bir fiil gezdiğim bu yerleri bir engelli gözü ile aktaracağım. Aşağıda göreceğiniz gibi tekerlekli sandalye ile Londra’nın bu önemli mekanlarını gezerek görerek inceledim. Bütün bu yerlerin ortak özelliği engelli insanlara uygun olmalarıdır. Büyük bölümünde normal bir insanın girip, tekerlekli sandalyeli insanın giremediği fazla bir yer yoktu. Görevliler bilinçli ve yardımcı tutumları ile her daim yanımızdaydı. Güler yüzlü ve disiplinli davranış içindeydiler. Güvenlikten hiçbir zaman taviz vermedikleri gibi eğer siz bunların dışında bir davranışta bulunursanız sizleri de tatlı sert ikaz etmekten de çekinmiyorlardı. Bu yerler hakkında diğer detaylı bilgileri başka kaynaklardan rahatça bulabilirsiniz. Tüm kaldırımlar tekerlekli sandalyeye uygun düzenlenmiş. En ufak sorun yaşanmıyor. Tek başınıza rahatça gezebilirisiniz. Bu arada tüm kafeler ve yemek yerleri uygun. Bu yerlerin çoğunda ve önemli merkezlerde engelli tuvaletleri var. Merkezi yerlerdeki tuvaletlerin kapısı kilitli, görevliyi çağırıp açtırabiliyorsunuz. Zira burada da bizde de olduğu gibi engelli tuvaletlerine normal insanlar girebiliyor. Bu duruma birkaç alışveriş merkezinde rastladım. Şehirde belli güzergahta önemli mekanlar bulunduğundan biz gezimizi yaya olarak yaptık. Hyde parktan Big Ben’e kadar yaya olarak gidebilirsiniz. Tabi biraz yorulmayı göze alarak.

Hyde park 

Londra’da bulunan bir çok parktan en tanınanı olan bu park suni gölü, ağaçları, yeşilliği, iççinde bulunan kuşları ve bilhassa insanlarla yakınlaşan sincapları ile ilgi çeken bir yer. Tümüyle tekerlekli sandalyeye uygun bir mekan. Genellikle düz olan mekânda zorlanmadan gezilebilir ve içerisinde bulunan kafelere rahatça girebilirsiniz. Ancak bu parkın her yerini gezmek kolay değil. Hem yorucu hem de uzun zaman ayırmanız gerekir. Parkın içinde engelli tuvaleti bulunmaktadır. Parka ulaşmak kolay. Birçok otobüs hattı buraya gelmekte ve yakınında metro bulunmaktadır. Parkın içinde bulunan Albert Memorial anıtını ve karşısında bulunan Rober Albert Hall binası görülmesi gereken, ulaşılması kolay yerler.

Victoria and Albert Museum 

Londra’nın önemli müzelerinden biri olan müzede görebildiğim kadar tekerlekli sandalye ile her yere ulaşmak mümkün. Görebildiğim kadar diyorum zira burayı öyle 1-2 saatte gezmek mümkün değil. Sanırım tümünü gezmek 1-2 günü bulur. Müzede genelde her tuvaletin yanında engelli tuvaletleri bulunmaktadır.

Buckingham Palace

İngiliz kraliyet sarayına Hyde parktan çıkıp Wellington Arch anıtının yanından ve Green park ve sarayın bahçesinin arasından güzel ve rahat bir yürüyüş ile kısa sürede ulaşmak mümkün. Sarayı dışarıdan seyredebilir ve fotoğraf çekebilirsiniz. Eğer saat 11 çıvarında ordaysanız nöbet değişim törenini de izleyebilirsiniz.

Guard Museum –10 Dowing Street (Başbakanlık konutu)

Buckingham sarayından Big Ben’e doğru giderken yol üzerinde yer alan bu müzenin önünde atlarla ve görevliler ile poz vermeniz mümkün. Gene ayni yol üzerinde yer alan ve İngiliz Başbakanın konutunun bulunduğu ünlü dowing street ‘i ve 10 no.lu Başbakanlık konutunu görmeniz mümkün. Tabi Sokağa girmek yasak. Uzaktan bakabilirsiniz. Uzaktan ama hayretle bakıyorsunuz. Birleşik Krallığın en önemli kişisinin oturduğu mekanın mütevaziliğine.

Big Ben - Westminster Hall – Houses of Parliament

Hyde parktan başlayan yolculuğumuzda şimdiki durağımız olan Londra’nın en önemli sembolü olan Big Beng saat kulesine ulaştık. Devamlı belirttiğim gibi tekerlekli sandalye ile rahatça ve bir sorun yaşamadan yapılan yolculukla. Kaldırımlar sorunsuz meyiller yeterli ve yolunuzu kesen bir araç olmadan. Tabi sürekli yağan yağmuru saymasak. Bu kadar yağmur yağan ama ufacık bile su birikintisi olmayan, su sıçrar endişesi yaşamadan yapılan bir yolculukla. Ama bu şehre seyahat yapmayı düşünürseniz mutlaka tekerlekli sandalye kullanıcılarına uygun bir yağmurluk alınız. Yoksa su sıçraması olmaksızın da yağan yağmurda tepeden tırnağa ıslanmanız mümkün. Big Ben gerçekten muhteşem bir yapı. Etrafında bol bol fotoğraf çekebilirsiniz. İngiltere parlamento binasının bir kulesi olan Big Bengi izlerken parlamento binasının da güzelliğine ve heybetine hayran kalmamanız mümkün değil.

London Eyes

Bir yandan big Bengi izlerken gözünüz hemen nehrin karşısındaki bu muhteşem dönme dolaba takılıyor. Eğer hala yorulmadıysanız köprüyü geçip bu ilginç dönme dolaba rahatça ulaşmanız mümkün. Bu yolculuklarda yorulmanız halinde hemen bir otobüse binebilirsiniz. 1-2 durak sonra istediğiniz yere yorulmadan ulaşabilirsiniz. Zira belirttiğim gibi otobüslere inip binme bir engelli için hiçbir sorun yaratmamaktadır. London Eyes’e ulaştığınızda bilet kuyruğu ve buna bağlı olarak dönme dolaba girme kuyruğu dikkatinizi çekiyor. Ancak kapsül şeklinde olan dolaplar bir çok insanı alabildiğinden kuyruklar çabuk ilerliyor. Bilet kuyruğunda bir kolaylık görmedik. Zaten kuyruk çok uzun değildi. Ama mesela bir Eyfel kulesin’deki alaka ve hizmet yoktu. Bilet aldıktan sonra dolaba binme kuyruğunda ise tekerlekli sandalye için yapılan kapıdan girerek mevcut kuyrukta beklemeden sıranın başına alındık. Tek kolaylık buydu. 30 dakika süren çok yavaş bir tur atıp Londra’nın bir bölümünü yukardan izleme olanağı bulduk.

Piccadilly Circuc – Picccadilly – Lencester square – Oxford Street- m&m mağazası-fish and cips 

Londra’nın tanınmış mağazalarının bulunduğu önemli alışveriş caddeleri olan Piccadilly ve Oxford caddeleri görülmesi gereken yerler arasında. Gene bunları birbirine bağlayan Regent Street rahatça gezilebilecek bir cadde. Önemli markaları ve mağazaları buralarda görebilirsiniz. Bunları üzerinde bulunan Piccadilly Circuc ve Lencester square meydanları londranın hareketli ve yoğun merkezleri. Buraları da enerjiniz nispetinde rahatça bir engelle karşılaşmadan gezebiliyor ve Londra’nın yaşamına dahil olabiliyorsunuz. Sanırım geçe hayatının önemli yerleri bu mekânlarda yer alıyor. Yemek mekanları Lencester square da bolca var. En tanınan yemeği olan Fish and cips’i burada bulunan bir lokantada yedik. (porsiyonu 10 sterlin çıvarında) Tüm mekanların girişi tekerlekli sandalyeye uygun. Gerekli yerlerde rampalar yer almakta.

Trafalgar Meydanı – National Gallery – Nelson’s Column

Londranın önemli bir meydanı. Her tarafına ulaşmak mümkün. Seyyar tuvaletler var ve engelliler için uygun. Meydana bakan önemli bir binada bulunan National Galeri müzesi engelliye uygun olup, içinde engelli tuvaleti bulunmaktadır.

Nehir (Thames) Yolculuğu

Her yönü ile tekerlekli sandalye uygun sadece içeride özel bir yok. Ön tarafta boş bulduğumuz bir yere park edip yolculuğa başladık. Sanırım bindiğimiz tekne gezi teknesinden çok şehir içi ulaşıma hizmet ediyordu. Zira her iskeleye uğradık. Ama iyi oldu daha fazla şehri izleme olasılığımız oldu. Tekneye inip binmede hiçbir sıkıntı yaşamadık. Bu gezimizde şehir merkezine nispeten uzak olan Londra kalesini ve muhteşem bir yapı olan Tower Bridge’yi yakından görme imkanına sahip olduk.Bu yolculuğu yapmanızı tavsiye ederim. Biz bu yolculuğa London Eye’nin önünden başladık. Son durakta inip, başka bir tekne ile ayni yolculuğu yapıp ayni iskelede indik.

Madame Tussaud’s Regent’s Park

Bu müzeye ulaşma maceramızı yukarıda anlatmıştım. Buraya her türlü araçla ulaşmanız mümkün.Otobüs ve metro durakları hemen yakınında. Bu ünlü müzeyi Pazar günü gezdik. Belki bu yüzden uzun bir kuyruk karşıladı bizi. Biz mutlaka özel bir hizmet vardır diye dışarıdan kapıya doğru yanaştık. Aslında kapıda engelli işareti vardı ama diğer insanlarda ayni yerden içeri alındığından kapıda önemli yığılma vardı. Yanaştığım yerden bir görevliye zorda olsa kendimizi gösterdik. Kısa bir süre sonra alında not aldığı dosya bulunan görevli yanımıza geldi. Kişisel bilgilerimi aldı. Bana saat ikide burada olun dedi. Elindeki listeye bizi kayıt etti. Önceleri bu durumu yadırgadım ama sonra içeri girince buna hak verdim. Zira içerisi hem kalabalık hem de tekerlekli sandalyelilere yardımcı olan görevliler sınırlı olduğundan sırayla almaları normaldi. Girmemize 3 saate yakın süre vardı. Yakında olan ve gezi programımızda bulunan regent’s parka yöneldik. Düz bir yolda rahatça bu geniş bir alana yayılan parka ulaştık. Yol üzerinde Sherlock Holmes müzesini görünce, vaktimizde olduğundan programımızda olmasa da burayı gezmek istedik. Ama maalesef buranın tekerlekli sandalyeye uygun olmadığını öğrendik. Parka doğru gitmeye devam ettik. Aslında bir saat ayırmayı düşündüğümüz bu parkta mecburen iki saatten fazla zaman geçirdik. Gene ayni düzen ayni rahat ulaşım, tertemiz ve yemyeşil bir park. Kafesinde bir şeyler atıştırıp, kahvelerimizi içtik. Güvercinlere yem verdik. Verilen randevuya daha 45 dakika olmasına rağmen müzeye döndük. Görevliler bir sorun çıkarmadılar ve iyi bir ücret ödeyerek müzeye girdik. Bir görevli bize beklememizi söyledi. Zira görüldüğü gibi heybetli merdivenlerle üst kata çıkılıyordu. Biraz bekledik, yetkililer geldi ve bizi asansöre götürdü. Üç kattan oluşan müzede her kat değişiminde hemen yanımızda bir yetkili belirdi. Asansöre bindirdi ve indirdi. Muntazam bir yardım vardı. Çok kalabalık ve her ünlü ile resim çektirmek isteyen ziyaretçiler yüzünden gezi uzun sürebilir. Tabi her ünlü ile resim çektirmeyi düşünürseniz. Biz hem kalabalıktan hem de fazla resim çektirmeyi düşünmediğimizden bu yoğun ve kalabalık ortamda fazla duramadık. Bu müzenin en değerli heykeli olan sevgili Atamızın heykeli ile bolca resim çektirdik. Gerçekten heykeller ve bilhassa bazıları çok gerçekçi duruyorlar. Hatta bir ara gerçek bir insanı bile heykel zannettiğimiz oldu. Ama adamda gerekten heykel gibi duruyordu. Onu ünlü biri zannedip resim çektiren ziyaretçiler bile oldu. Bazı ünlü heykellerle resim çektirip belirttiğim gibi bu kalabalık ortamda fazla duramadan, alt katındaki işkence odalarının, korkunç canlandırma sahnelerin bulunduğu mekanı gezip çıkışa yöneldik.Tam o anda bir görevli yanımıza yanaştı ve bir kapı açtı. 4-5 basamak bulunan merdiveni gösterip çıkıp çıkamıyacagımı sordu. Belli ki başka bir bölüme götürmek istiyordu ama ben bunun mümkün olmadığını söyledim. Bu yanıtım üzerine bizi dış kapıya doğru götürdü. Böyle bir müzede bu durumun yaşanmasına hayret ettim. Müzeden dışarı çıktık. Ama görevli hala yanımızdaydı. Herhalde bize durağa kadar refakat edecek diye düşündüm. Ama görevli bizi başka bir kapıdan tekrar müzeye soktu. Biraz evvel giremediğimiz bölüme rahatça ulaştık. Burası 4D bir animasyon filmi gösterilen bir sinema salonuydu. Görevli filmi en iyi görebilecek bir yerde ayrılan bölüme kadar bana refakat etti. İlginç bir animasyon seri ile müze ziyaretimiz sonlandı. Gene görevli gelip çıkışa kadar yol gösterdi. Burası uzun uzun anlattığım gibi her yönü ile tekerlekli sandalyeye uygun dizayn edilmiş. Müzenin her tarafına ulaşmanız mümkün. Zaten çok büyük mekan değil. Engelli tuvaleti mevcut. Biraz pahalı gibi ama gezmeğe değer.

British Museum 

Avrupanın ikinci büyük müzesi olan bu müzede diğer bu boyuttaki müzeler gibi gezmekle bitmeyecek büyüklükte. Bizim gibi sınırlı zamana sahip olanlar için sadece belli yerlerini gezme şansınız oluyor. Mumyaları ile meşhur Mısır bölümü başta olmak üzere vaktimiz oranında müzenin belli yerlerini gezdik. Her yer engelliye uygun. Asansörlerle her yere ulaşmak mümkün gibi. Gibi diyorum zira bu tip müzelerin tamamını gezmek belirttiğim gibi vakit açısından mümkün değil. Engelli tuvaletleri mevcut. Bu arada bir husus dikkatimi çekti. Sadece burada değil. Müstakil engelli tuvaleti olmayan mekânlarda engelli tuvaletleri genellikle bayan tuvaletlerinin içinde oluyor. Yorum size ait. Yoğun olan tuvaletlere bu nedenle girememe sorunu yaşadım. Engellide olsan bayan tuvaletine girmek mümkün değil. Rahatça ulaşabileceğiniz ve gezebileceğiniz bir müze.

St Paul’s Cathedral

İngiltere’nin en büyük ikinci kadetrali olan bu mekâna girmek için engelli giriş kapısı bulmak biraz zordu. Binanın sessiz bir köşesinde yer alan bu kapıda görevlide yoktu. Eşim ön kapıdan girip bir görevli aradı. Kısa bir bekleyişten sonra kapı açıldı bir dini görevli bizi içeri aldı. Sanırım içeride bir ayin olması nedeniyle geliş saatimizi beğenmemişti. Neyde asansöre bindik ve ana salona girdik. Salon oldukça dolu ve insanlar söylenen şarkılara iştirak ediyorlardı. Bizimde elimize şarkıların sözleri bulunan kartlar verdiler. Tabi biz sadece dinledik. Gelişimizdeki memnuniyetsizliği gördüğümüz için ayini sonuna kadar bekledik. Bitişte başka bir daha güler yüzlü yetkili bizi geldiğimiz yoldan geri götürdü.resim çekmek yasak ama fotoğraf çeken bir iki kişi görünce bende 1-2 poz çektim. Ama zor şartlarda çekilmiş fotoğraflardı. Muhteşem bir katedral, engelli için ziyaret mümkün. Rahatça gezebilirsiniz. Ulaşımı da kolay.

Science Museum – Natural History Museum- Harrods mağazası

Ayni cadde üzerine birbirine komşu olan bu iki önemli müzeyi sınılı zaman aralığında gezme imkanı bulduk. British Museum için yazdığım bu müzeler için bilhassa devasa Natural History Museum içinde geçerli. Bir iki günde ancak gezilir. Bilim müzesi çok ilginç. Bilhassa bilime ilgi duyanlar için ve okuma cağındaki çocuklar için tam bir laboratuar. Keşke benzeri bizde de olsa da gençlerimiz ve çocuklarımız istifade etse diye düşünmeden edemiyor insan. Müzenin girişinde uzun bir yürüyen merdiven güneşe benzer bir gezegene giriş yapıyor. İlginç ve muazzam bir görüntü. Tabi bizler bu bölüme asansörle ulaşabiliyoruz. Burada tüm doğal felaketlere bire bir şahit oluyorsunuz. Bir market konseptinde Oluşturulan platformda kobe depremini aynen yaşatıyorlar. Her iki müzede ücretsiz , engelliye uygun ve engelli tuvaletleri mevcut. Mutlaka görün. Ayni caddenin devamında düz ve sorunsuz kaldırımlarda hyde parka doğru ilerlerken önemli bir alış veriş merkezi olan Harrods mağazasını ulaşabilirsiniz. İhtişamlı çok katlı bir mağaza. Zaten pahalı bir şehir olan Londra’nın ekstra pahalı bir mağazası. Alış veriş mecburiyeti yok bizim gibi sadece gezmeniz ve görmeniz mümkün. Görmedim demesiniz. Her şeyi ile engelliye uygun. Ama şunu da söyleyebiliriz ki bizdeki gibi her yer AVM değil. Bizdeki gibi bir AVM görmedim, gezdiğim yerlerde. Bizdeki pasaj diye nitelendirilen yerlerden var.

Camdan Str.

Pahalı Londra’nın ucuz bir semtini görmek isterseniz buraya bir otobüs ile ulaşmanız mümkün. Bizdeki giyim pazarları ayarında bir yer. Kalabalık bir cadde. Merak ederseniz ve vaktiniz varsa gidin ama görülmesi gerekli bir yer değil.

Simgeler

Londra diyince akla gelen simgelerden olan telefon kulübelerine ve iki katlı otobüslerine her zaman rastlamanız mümkün. Tabi otobüslerin sadece iki katlı olmasının (bizde de olduğu gibi) dışında o eski otobüslerle ilgisi yok. Ama bir iki defa o eski otobüslere rastladım. Ayrıca en eskileri olmasa da halen görev yapan eski model otobüslere de rastlamak mümkün. Telefon kulübelerine de her yerde rastlamak mümkün. Günümüzde işlevsel olmasa da simgesel olarak korunmuşlar . Bunların yanında gene simgesel olan posta kutularına da rastlamak mümkün. Bu arada ayni tip ve yıllarca tipi fazla değişmeyen taksilerini de unutmamak lazım. Hele tekerlekli sandalye ile buna binme imkanı bulmak çok güzeldi. Belirttiğim gibi taksilerin hepsinde rampa mevcut. Giderseniz mutlaka binin.

Kaça mal oldu

THY’den uygun bir bilet ve booking com.dan ucuz bir otel bulmanız mümkün. Bunun dışında vize işlemi içinde para ödemeniz gerektiğini de unutmayın. Londra’da 6 gece 7 gün kaldık. Otel ve uçak hariç yukarıdaki tüm gezdiğimiz yerler, yemek içmek, şehir içi ulaşım dahil Türk parası ile bin TL civarında ödemeniz yeterli. Tabi alışverişler ve iyi bir lokantada yediğiniz yemekler bunun dışında. İmkanınız varsa bu geziyi mutlaka yapın. Notlarımda gördüğünüz gibi bu şehirde engelli bir insan için hiçbir engel yok. Böyle bir şehirde yaşamak bir engelli için büyük bir şans. Darısı bizlerin başına. Ama mümkünmü belki ama bunun için yıllar ve eğitim gerekli.

Engelliler için Patikhane ve Piyer loti

Fener Rum Patrikhanesi: Üyesi olduğum TOFD ile iyi düzeyde ilişkileri olan ve her yıl dernek üyelerine iftar yemeği veren Patrikhaneye yabancı bir misafirimizin isteği üzerine ziyarete gittik. Engellilere verdiği önemi bildiğimden bir engelli olarak herhangi bir engel ile karşılaşmayacağımı düşündüğümden önceden bilgi almadan patrikhanenin bulunduğu Eyüp’e geldik. Patrikhanenin önündeki merdivenleri görünce oradaki görevliden yardım istedim. Ama görevlinin “bu konuda yardımcı olamayacağını” söylemesi ile doğal olarak bir düş kırıklığı yaşadım.

Ümidimi kesmek üzere iken sanırım kameradan bizleri gören bir başka görevli yanımıza geldi. Beni başka bir kapıya yönlendirdi. Orada yukarıya çıkan bir lift asansör bulunmaktaydı. Oradaki görevlinin yardımı ile yukarıya çıktım.

Bu nedenle oraya yolunuz düşerse görevliye kendinizi asansöre yönlendirmesini söyleyiniz. Bence kapıdaki görevlinin bunu bilmesi gerekirdi. Ayrıca bir işaret levhası konulması yerinde olacaktır. Üst tarafa çıktıktan sonra rahatça kiliseye girmek ve ziyaret etmek mümkündür.

Piyer Loti Teleferiği: Genellikle araç vasıtasıyla çıktığım bu güzel mekâna bu defa yapılan teleferikle çıkmaya karar verdik. Hafta içi olmasına karşın uzun bir kuyruk vardı. Herhalde öncelik tanırlar düşüncesi ile eşimle birlikte içeri girdik. Yollarda gerekli rampalar yapılmış olduğundan bir zorluk yaşamadık. Eşim ilgiliye durumu açıklayınca ilgili hemen bizi başka girişten içeri alarak teleferiğe ulaşmamızı sağladı. Benden ücret alınmadı. Hizmet ve ilgi gereken düzeydeydi. Rahatça teleferiğe binip yukarı çıktık. Fazla vaktimiz olmadığından hemen geri döndük. Burada gördüğümüz ilgi ve hizmet için Belediye yetkililerine şifahi ve e-mail ile teşekkür ederek oradan ayrıldık. Tekerlekli sandalyeli bir engelli rahatça buraya gidebilir.

Türkiyede Engelli Turizimi-Mevzuat, Sorunlar ve Öneriler

Ülkemizde Engelli Turizmi Engelli bir insan olarak bu yazım ile ülkemizdeki engelli turizminin durumunu yasal açıdan ve gözlemlerime dayanarak irdelemek istiyorum. Önce ülkemizdeki yasal durumu özetlemek istiyorum. Bu yasal düzenlemeleri bilmemizde yarar bulunmaktadır. Zira gittiğimiz tesislerin eksikliklerinin ne kadarı yasalarımızda yer aldığını ancak bu bilgilerin ışığı altında değerlendirebiliriz. Kanımca yasal düzenlemelerimizde yeterli değildir. Ancak maalesef ülkemizdeki birçok tesiste bu şartların bile yerine getirilmediğini görülecektir. Şimdi gelelim yasal düzenlemelere. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 5/4/2005 tarihli ve 42424 sayılı yazısı üzerine, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu’nun 37. maddesinin (A) bendine göre, Bakanlar Kurulu’nca 10/5/2005 tarihinde kararlaştırılmıştır Bunun Madde 18 - Asli konaklama tesislerinin genel nitelikleri aşağıdaki şekildedir: c) Bedensel özürlüler için düzenlemeler: Toplam kapasitesi seksen oda ve üzerinde olan oteller ile tatil köylerinde en az bir oda olmak üzere toplam oda kapasitesinin yüzde biri oranında odada, ayrıca tesis girişi, genel tuvaletler ile en az bir adet yeme- içme ünitesinde, mola noktaları, temalı parklar ile eğlence merkezlerinde ise kendi türlerinin asgari niteliklerinde belirtilen şekilde bedensel özürlülerin kullanımına uygun düzenlemeler yapılır. Bu düzenlemeler, özel işaretlerle belirtilir Görüldüğü gibi bir otelin engelli odası yapması için en az 80 odalı olmalıdır. Bu düzenleme ile küçük çaplı otellerin bu zorunluluktan kurtulduğu görülmektedir. Yani engelli odası olan oteller nispeten büyük olmalıdır. Böylece daha ucuz olması muhtemel otellerde bir engellinin kalması mümkün olmamaktadır. Aslında bilhassa yeni yapılacak otellerde bu sınırlamanın daha az odalılar içine mecburi olması gerekmektedir. Bunun yanında yaşadığım olaylara bakarak şunu söyleyebilirim ki engelli odası olması mecburi olan otellerin bir çoğunda bu odalar ya yoktur yada (aşağıda belirtilecek olan kıstaslarda) yeterli değildir. Bunu bilen işletme sahipleri daha başlangıçta “engelli odamız doludur” diyerek bu durumu örtbas etmektedirler. Gelelim Kültür ve Turizm Bakanlığının” TURİZM TESİSLERİNİN BELGELENDİRİLMESİNE VE NİTELİKLERİNE İLİŞKİN YÖNETMELİĞİN UYGULANMASINA DAİR TEBLİĞ”nin Bedensel engelliler düzenlemelerine ilişkin esasları düzenleyen 20. Maddesine. Asıl düzenlemenin detayları buradadır. Bunları yanımızda taşımalıyız. Zira görülecektir ki bu tebliğdeki düzenlemelerin birçoğu bizim 5 yıldızlı tesislerimizde bile bulunmamaktadır. Bu konuda tespitleri yapıp bunlar hakkında şikâyetlerimizi Bakanlığa bildirmemiz gerekmektedir. Dünyanın parasını almayı bilen tesislerimiz bu şartları bir zahmet yerine getirsinler. Tabi bunları saptamak ve bildirmek bizim görevimizden önce buraları denetleyen Bakanlık yetkililerin görevi olmalıdır. Zaten bütün sorunda buradadır. Ülkemizde iyi kötü bir düzenleme bulunmakta ancak bunlar yetkililerce denetlenmemekte ve gereken yaptırım uygulanmamaktadır. Bu yaşadığımız her sorunda geçerli bir saptamadır. Neyse gelelim sözü geçen tebliğdeki düzenlemelere MADDE 20 – (1) Yönetmeliğin 18 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (c) bendi hükmü uyarınca bedensel engelliler için yapılacak düzenlemeler aşağıdaki şekildedir. a) Tesis bahçe ve girişi; 1) Farklı seviyedeki yerler bedensel engelli dolaşımına uygun olarak düzenlenir. 2) Tesis giriş kapısı temiz genişliği en az doksan santimetre olmalıdır. b) Resepsiyonda tekerlekli sandalye erişimine izin verecek şekilde tasarlanmış en fazla 90 cm yüksekliğinde banko düzenlemesi yapılır. c) Genel tuvaletler: 1) Temiz kapı genişliği en az 85 cm olmalıdır. Eşik yapılmaması tavsiye edilmekle birlikte yapılması halinde en fazla 1,5 cm yükseklikte ve pahlı olarak yapılmalıdır. 2) Klozet, lavabo, sifon, batarya gibi donatılar bedensel engellinin kullanabileceği şekilde düzenlenmelidir. Klozet etrafına, bitmiş döşemeden 85-95 cm yükseklikte olacak şekilde tutunma barları yerleştirilmelidir. 3) Aynalar göz hizasında veya inip çıkan ayarlı veya öne doğru 10-15 derece eğik olmalıdır. Aynaların alt kenarı bitmiş döşemeden en fazla 100 cm yükseklikte olmalıdır. 4) Tekerlekli sandalyenin tam bir dönüş yapmasına imkan sağlayacak 150 cm çapında bir daire kadar alan sağlanmalı ve zemini kaygan olmayan malzeme ile kaplanmalıdır. 5) Sabunluk, havluluk ve kağıtlık gibi aksesuarlar bitmiş döşemeden 50-120 cm yüksekliğe monte edilmelidir. ç) Yatak odaları: 1) Odalar, bedensel engellilerin rahatça hareket edip odayı kullanabileceği şekilde, uygun büyüklük ve konumdaki eşyalarla tefriş ve dekore edilir, dengesiz duran, sivri köşeli eşyalar bulundurulmaz. 2) Oda giriş kapısı genişliği en az 85 cm olmalıdır. 3) Zemini kaygan olmamalı, kalın, yumuşak, tutan halı kullanılmamalıdır. 4) Dolap kapıları sürgülü ve askı yüksekliği en fazla 140 cm olacak şekilde düzenlenmelidir. 5) Elektrik düğme ve prizleri zemin döşemesinden en fazla 120 cm, en az 40 cm yükseklikte olacak şekilde düzenlenmelidir. 6) Yatak başucunda merkezi aydınlatma düğmesi bulunmalıdır. 7) Oda banyolarında; genel tuvaletlerde yapılan düzenlemelere ilave olarak bedensel engelli kullanımına uygun şekilde küvet veya duş düzenlemesi yapılır. Bu bölümlerde oturma yeri ile uygun yerlerde tutunma bantları sağlanır. Banyo kapısı açılımı rahat hareket imkanı verecek şekilde düzenlenir. Eşik yapılmaması tavsiye edilmekle birlikte yapılması halinde en fazla 1,5 cm yükseklikte ve pahlı olarak yapılır. Resepsiyonla bağlantı alarm sistemi veya telefon bulunur. 8) Oda düzenlemeleri için öngörülen %1 oranının değerlendirilmesinde küsuratlar dikkate alınmaz. d) Bedensel engelli kullanımına ayrılan oda veya yeme içme ünitesinin zemin kattan farklı bir katta olması durumunda üniteler arasındaki ulaşım uygun donanım ile sağlanır. Bu durumda asansörde aşağıdaki düzenlemeler yapılır: 1) Kapı fotoselli olmalıdır. Kapı açılıp kapanma aralığı 5 saniyeden kısa olmamalıdır. 2) Kumanda düğmelerinin zemin döşemesinden 90 cm-120 cm yükseklikte ve tekerlekli sandalye yaklaşmasına izin verecek konumda yer almalıdır. 3) Kabin içinde zemin döşemesinden yaklaşık 85 cm yüksekliğinde yerleştirilmiş kesintisiz tutunma barları sağlanır. 4) Kabin içi, halı kaplı olmamalıdır. e) Yeme-içme üniteleri; 1) Giriş kısmından yeme-içme ünitelerine engelsiz erişim sağlanmalıdır. 2) Masaların ve tezgâhların altında 70 cm yüksekliğinde ve en az 50 cm genişliğinde diz boşluğu bırakılmalıdır. Masaların arasında bırakılacak geçişler en az 90 cm olmalıdır. 3) Zemin kaygan olmamalı, kalın, yumuşak ve tutan halı kullanılmamalıdır. Ne güzel yazılmış değil mi? Ancak bunların kaçı bizim tesislerimizde vardır. Ben girişteki merdivenler yüzünden mal giriş kapısından girmek zorunda olduğum 5 yıldızlı otel gördüm. Ve girebildiğim için buna da şükrettim. Tabi laf olsun diye yapılan rampalardan bahsetmiyorum bile. Bankonun yüksekliği nedeniyle doldurmam gereken formları başka yerlerde doldurmak zorunda kaldım Genel tuvaletler konusundaki hükümlerin geçerli olduğu oteli henüz görmüş değilim. Bu arada bu düzenlemeler sizi yanıltmasın, sadece oteller için değil Turizm tesislerin hepsi için geçerlidir. Yani mutlaka otel olmaları gerekmemektedir. Bu turistik belgeli restoranda olabilir. Burada madde madde irdelemek istemiyorum. Zira belirttiğim gibi birçok maddenin hükümleri yerine getirilememektedir. Ama ne denetim ne de yaptırım uygulaması olmadığından böyle gelmiş böyle gitmektedir. Buradaki düzenlemelerin eksik tutulduğu Genel kullanıma açık olan plaj ve yüzme havuzu gibi yerlerinde burada yer alması gerekmektedir. Plajlarda tekerlekli sandalyenin denize kadar ulaşmasını sağlayacak ahşap yollar yapılması, plajlarda kumda gidebilen plaj tekerlekli sandalyenin bulundurulması zorunlu olmadır. Zira normal bir tekerlekli sandalye ile uzun kumsalları aşıp denize ulaşmak mümkün değildir. Bu tebliğe bunlarda ilave edilmelidir.

Gene Yüzme havuzlarında Havuz asansörü bulunmamaktadır. O devasa havuzlar yapılmakta ama bu aparat konulmamaktadır. Barselona gezi notlarımda göreceğiniz gibi adamlar teras kattaki ufacık havuza bile bu havuz asansörünü koymuşlardı. Bu nedenle bu tebliğe bu havuz asansörünün bulunma mecburiyeti konulmalıdır.

Sezar’ın hakkını Sezar’a vermemiz gerekir. Kötülerin ismini vermedim ama iyilerin ismini vermek durumundayım. Bu resimleri Antalya da bulunan Limak Limra otelinde çektim. Bunun yanında bilhassa yemek mekânlarında VİP muamelesi gördüm. En güzel masalarından biri bize tahsis edilmişti. Üzerine konulan engelli işareti ile tarafıma rezerve edilen masada yemeğimi yedim. Bu ayrıcalıklı ve güzel uygulamayı başka hiçbir otelde görmedim.

Ayrıca engelli odası bu tebliğle birebir yapılmış, eksiği yok fazlası vardı. Elemanları konuya hakim ve her zaman yardıma hazırlardı. Ama bu tip bir otele gidebilmek engelliler için çok zor. Zira çok pahalı.. Erken rezervasyon ile ölü mevsimde ancak 5 geçe için gidebildim. Umarım bu tip oteller nispeten boş devrelerde bilhassa tekerlekli sandalyeli engellilere indirim uygularlar. Bu önlemler zor şeyler değil. Diğer tesislerinde örnek almasını tavsiye ederim. İlla bazı şeylerin yazılı olması şart değil. Ha bu arada masamızı işgal eden, işarete rağmen oturanların olduğunu da belirmem gerekir. Bunun insanların anlayışsızlığının yanında başında Barselona da olduğu gibi izbandut gibi görevli olamamasında rolü vardı. Bu mevzuat hükümlerinden bahsettikten sonra yaşanan bazı sorunlara değinip konuyu sonlandırmak isterim. Engelli odası olup Banyo kapılarından tekerlekli sandalyenin giremediği tesisler bulunmaktadır. Yurdumuzda nedense Banyo kapıları dar yapılmaktadır. Bu nedenle yer ayırtırken mutlaka banyo kapısının ölçüsünü sormanız gerekiyor. Aksi halde hoş olmayan bir sürprizle karşılaşabilirsiniz. Genel olarak engelliye uygun kaydı olsa bile rezervasyon yaptırmadan önce otel aranıp mutlaka otelin tekerlekli sandalyeye uygun olup olmadığı teyit edilmelidir. Bu nedenle bence otellerin denetimi yapılırken mutlaka tekerlekli sandalyede yaşayan engelli birisinin heyette bulunmasında yarar bulunmaktadır. Bu çok önemli bir ayrıntı olup sağlam insanını göremediği sorunları birebir yaşayan daha iyi bilebilir. Gene önemli bir sorun otele transferde yaşanmaktadır. Zira toplu transfer araçları engelliye uygun değildir. Genellikle bu araçlar minibüs olmakta ve bu araçlara binmek mümkün olamamakta, bu nedenle de özel araç ile transfer yapılmakta buda ayrıca önemli bir maliyet yaratmaktadır. Diğer bir konu ise yemek yenen bölümlerde otelde engelli bulunması halinde bir adet masanın rezerve edilmesine de önem verilmelidir. Yönetmelikte bulunan %1 oranı oldukça az bir oran olup, bunun %5 oranına yükseltilmesi ve katlara dağıtılması daha uygun olacaktır. Engelli odaları genellikle manzarasız giriş katlarında bulunmaktadır. Bunların belirtildiği gibi katlara dağıtılması gerekmektedir. Son olarak ta yukarıda da belirtildiği gibi bilhassa tekerlekli sandalyede yaşayanlara belli oranda indirim yapılması düşünülmesi gereken bir konudur.

http://www.hurriyet.com.tr/kelebek/seyahat/27064836.asp